C.Savcılıklarınca düzenlenen iddianamelerde dikkat edilmesi gereken hususlar :

TC Adalet Bakanlığı Teftiş kurulu önerileri; 

1- Çocuklar Hakkındaki Evrakın Tefriki
 

            Suç tarihinde l8 yaşını doldurmamış şüphelilerin büyüklerle birlikte işledikleri suçlarda, soruşturma evrakı tefrik edilmeden kamu davası açıldığı saptanmıştır.

            (…sayılılar)

            * 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 17/1. maddesi “küçüklerin büyüklerle birlikte suç işlemeleri halinde soruşturmanın ayrı yürütüleceğini” aynı Yasa’ya eklenen geçici madde 1/3 ile de “çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde kuruluncaya kadar küçükler tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmaların bu kanunda yazılı usullere göre yapılacağının” öngörüldüğünün hatırlanması,

2- Doğum Ve Sabıka Kaydı Eklenmeden İddianame Tanzimi
 

            Haklarında kamu davası açılan şüphelilere ait doğum ve sabıka kayıtlarının soruşturma evrakına eklenmediği anlaşılmıştır.

            (…sayılılar)

            * 5271 sayılı CMK’nın temel amacının, kamu davasının tek celsede veya birbirini izleyen makul süreli oturumlarla sonuçlandırılmasını gerçekleştirmek olduğundan, bu gibi noksanlıkların davaların uzamasına neden olabileceği dikkate alınarak şüphelilere ait doğum ve sabıka kayıtlarının iddianameye eklenmesinin usul edinilmesi,
3- İddianamelerde Sevk Maddelerinin Belirlenmesi ile Görevli Mahkemenin Saptanmasında Yanılgıya Düşülebildiği, Bu Kapsamda;
 
            a) Sevk Maddelerinin Eksik Yazılmasına İlişkin
           

            12-15 yaş grubunda bulunan şüpheliler hakkında düzenlenen iddianamelerde 5237 sayılı TCK’nın 31/2,

            Ağır Ceza    : ……,……,……,

            Asliye Ceza : ……,….,…..,.

            Sulh  Ceza   :  .…..,….,….., iddianame sayılılar

            Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını bitirmemiş şüpheliler hakkında 5237 sayılı TCK’nın 31/3,

                       

            Ağır Ceza    : ……,……,……,

            Asliye Ceza : ……,….,…..,.

            Sulh  Ceza   :  .…..,….,….., iddianame sayılılar

            Hırsızlık suçuyla ilgili olarak düzenlenenlerde, “çoğunu alma imkânı varken yalnızca gereksinimi kadar değer olarak da az olan şeyin alınması durumunda” (Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 22/12/2005 tarih ve 2005/11959-12376 sayılı kararında belirtildiği gibi) değer azlığına ilişkin hüküm içeren 5237 sayılı Yasa’nın 145,

            Ağır Ceza    : ……,……,……,

            Asliye Ceza : ……,….,…..,.

            Sulh  Ceza   :  .…..,….,….., iddianame sayılılar

            Yağma suçuyla ilgili olarak suça konu eşyanın değeri gözetilerek 5237 sayılı Yasa’nın 150/2,

            Ağır Ceza    : ……,……,……,

            Asliye Ceza : ……,….,…..,.

            Sulh  Ceza   :  .…..,….,….., iddianame sayılılar

           

            Silahtan sayılan aletler kullanılarak/ üst soy, alt soy, eşe veya kardeşe karşı/ kamu görevi nedeni ile kişilere karşı işlenen yaralama suçlarında 5237 sayılı TCK’nın 86/3,

            Ağır Ceza    : ……,……,……,

            Asliye Ceza : ……,….,…..,.

            Sulh  Ceza   :  .…..,….,….., iddianame sayılılar

             

            Suçta kullanılan veya suçun işlenilmesine tahsis edilen veya suçtan meydana gelen veya üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya bulunduğu ve emanete alındığı halde 5237 sayılı TCK’nın 54,

            Ağır Ceza    : ……,……,……,

            Asliye Ceza : ……,….,…..,.

            Sulh  Ceza   :  .…..,….,….., iddianame sayılılar

            Şüphelisinin gözaltında kaldığı ya da tutuklu olduğu anlaşılan iddianamelerde 5237 sayılı Yasa’nın 63,

            Ağır Ceza    : ……,……,……,

            Asliye Ceza : ……,….,…..,.

            Sulh  Ceza   :  .…..,….,….., iddianame sayılılar

            Değişik zamanlarda aynı kişiye karşı işlenen cinsel taciz / hakaret/ tehdit suçlarında 5237 sayılı Yasa’nın 43/1,

            Birden fazla kişiye tek bir fiille işlenen cinsel taciz/ hakaret/ tehdit suçlarında 5237 sayılı Yasa’nın 43/2,

            Maddelerine yer verilmediği,

            b) Yasa Maddelerinin Tespitine Dair
 

            … sayılıda eşe karşı, basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek derecede yaralama suçunda, eyleme uyan 5237 sayılı Yasa’nın 86/1,3-a maddesi yerine 86/1,

            … sayılılarda barınak yerinde veya sürüde veya açık yerlerde bulunan büyük veya küçük baş hayvan hakkında işlenen hırsızlık suçları ile ilgili iddianamelerde 5237 sayılı Yasa’nın 142/2-g maddesi yerine 142/1-e,

            ……sayılıda elektrik enerjisi hırsızlığında 5237 sayılı Yasa’nın 142/1-f maddesi yerine 142/1-b,

            ……sayılıda 15 yaşını bitirmeyen mağduru tehdit ederek zorla cinsel ilişkide bulunan şüpheli hakkında 5237 sayılı Yasa’nın 103/2-4 maddesi yerine 102/2,

            ……sayılıda mağdura ilaç katılmış meşrubat içirerek kendisini bilemeyecek ve savunamayacak duruma getirerek parasını ve cep telefonunun yağmalayan şüpheli ile ilgili 5237 sayılı Yasa’nın 148/2-3 maddesi yerine 149/1-e,

            ……sayılıda polis memuruna karşı görevinden dolayı hakaret eyleminde şüpheli hakkında 5237 sayılı Yasa’nın 125/3-a maddesi yerine 125/1,

            Maddelerinin tatbikinin istenildiği,

            c) Görevli Mahkemenin Saptanmasına Yönelik
 
            ……sayılıda, çocukları cinsel amaçlı hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5237 sayılı Yasa’nın 103/1-a, 2, 43, 109/3-b-f 5, 2, maddeleri uyarınca ağır ceza mahkemesi yerine asliye ceza mahkemesine,

            ……. sayılıda, taksirle yaralama suçundan 5237 sayılı Yasa’nın 89/1, 53,

            ……. sayılıda, cürüm işleyeni övme suçundan 5237 sayılı Yasa’nın 215, 54,

            …….. sayılıda, kasten yaralama ve hakaret suçlarından 5237 sayılı Yasa’nın 86/2, 125/1, 125/2,

            Maddelerinin tatbiki istemi ile sulh ceza mahkemesi yerine, asliye ceza mahkemesine,

            ……. sayılıda, mala zarar verme suçundan 5237 sayılı Yasa’nın 37/1, 151/1,

            ……. sayılıda, kasten yaralama suçundan 5237 sayılı Yasa’nın 86/1, 86/2, 63, 54,

            ……. sayılıda, imar kirliliğine neden olma suçundan 5237 sayılı Yasa’nın 184/1, 53,

            ……. sayılıda, iki müştekiye yönelik taksirle yaralama eyleminde 5237 sayılı Yasa’nın 89/2-b, 4,

            Maddelerinin tatbiki istemi ile asliye ceza mahkemesi yerine sulh ceza mahkemesine,

            ……. sayılıda, şüphelinin mağdurun kalçasına eli ile dokunma eylemi nedeni ile  5237 sayılı Yasa’nın 102/1 maddesi gereği asliye ceza mahkemesi yerine, uygulama yeri bulunmayan 105/1 maddesi uyarınca sulh ceza mahkemesine,

            Kamu davaları açıldığı belirlenmiştir.

            * İddianamelerin tanziminde 5271 sayılı CMK’nın 170/h maddesinin amir hükmü ile Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 01/01/2006 gün ve (2) sayılı Genelgesi’nin 26 ve 31. maddelerinde açıklandığı üzere, görevli mahkemenin belirlenmesi, suç niteliğine uygun kanun maddelerinin eksiksiz olarak gösterilmesi,  ileride iddianamenin iadesini ya da ek savunma verilmesini zorunlu kılacak aksamalara yol açılmaması,

4- İcra ve İflâs Kanunu’nun 341. Maddesi ile İlgili İddianameler
 

            Çocuk teslimi emrine muhalefet eden şüpheli hakkında İcra İflâs Kanunu’nun 341. maddesiyle tecziyesi zımnında İcra Mahkemesine iddianame ile dava açıldığı görülmüştür.

            …… iddianame sayılılar

            *İcra ve İflâs Kanunu’nun 341. maddesinde öngörülen suçun takibinin şikâyete bağlı olduğu ve şikâyetin de doğrudan İcra Mahkemesine yapılması gerektiği dikkate alınarak iddianame tanziminin yasal dayanağının bulunmadığının bilinmesi, 

5- İddianamelerde Gösterilmesi Zorunlu Hususlara Yer Verilmediği
                       

            İddianamelerde gösterilmesi zorunlu hususlara yer verilmediği, örneğin;
 

            …,…,…, sayılılarda şüphelilerin kimliklerinin açık olarak gösterilmediği, kimi zaman da baba adı ve doğum tarihlerinin,

            …,…,…, sayılarda  çocukların / ……sayılılarda büyük şüphelilerin zorunlu müdafilerin  /…,…,…, sayılarda 18 yaşından küçük mağdurların vekil ya da kanuni temsilcilerinin isimlerinin,

            …,…,…, sayılılarda şikayet tarihi, suçun işlendiği yer, tarih ve zaman diliminin,

            …,…,… sayılılarda, bilgisine başvurulduğu anlaşılan tanık isimleri ile suç delillerinin,

            …,…,… sayılılarda tutuklanan ya da göz altına alınan şüphelilerin tutukluluk veya gözaltı tarihlerinin,

            Yazılmadığı gözlenmiştir.

            *CMK’nın 170. maddesi gereğince iddianamede, şüphelinin, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliğinin, müdafi ve vekillerinin isimlerinin, şikâyet tarihi, suçun işlendiği yer ve zaman diliminin, ifadesi alınan tanıkların, suç delilleri ile şüphelilerin tutuklanma ve gözaltına alınma tarihlerinin gösterilmesi gerektiğinin unutulmaması, ileride iddianamenin iadesini gerektirebilecek ve yargılamanın uzamasına neden olabilecek benzeri hatalardan kaçınılması,

6- İddianame İçeriğinde Eylemin Ayrıntılı Şekilde Açıklanmaması
 

            Bir kısım iddianamede, suç konusu olay mevcut delillerle ilişkilendirilerek izah edilmeden; tehdit ettiği, hakarette bulunduğu, şüphelinin Orman Kanunu’na aykırı davrandığı, üzerine atılı suçu işlediği vb. gibi kapsamı belli olmayan ibareler kullanılarak kamu davaları açıldığı saptanmıştır.

            (… sayılılar)

            * Mahkemelerin hangi suçtan dolayı yargılama yaptığı hususunda veya görevin belirlenmesi konusunda tereddütler yaratacak bu nevi iddianame tanziminden vazgeçilmesi,  CMK’ nın 170/4. ve Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün ( 2 ) numaralı Genelgesi’nin 26. fıkrasına uygun hareket edilmesi, aksine davranışın aynı Yasa’nın 174/1-a maddesi gereğince iddianamenin iadesi sebebi olabileceğinin hatırlanması, 

7- İddianamelerde Mühür Bulunmadığı
 

            Düzenlenen iddianamelerin bir kısmında mühür bulunmadığı tespit edilmiştir.

            ( …sayılılar)

            * Cumhuriyet Başsavcılıkları ile Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik’in 31. maddesi ve Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 01/01/2006 tarih ve ( 2 ) sayılı Genelgesi’nin 33. maddesi uyarınca; sözü edilen iddianamelerde Cumhuriyet başsavcılığı mührünün bulunması zorunluluğunun gözden uzak tutulmaması,

8- Kabahat Eylemleri Nedeniyle İddianame Tanzim Edildiği
 

            …. sayılılarda, kumar oynama ve sarhoşluk fiillerinin kabahat niteliğinde bulunmasına rağmen soruşturma defterine kaydedilerek iddianame ile dava açıldığı belirlenmiştir.

           

            * Cumhuriyet Başsavcılıkları İle Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik’in 11. maddesi gereğince, 5326 sayılı Yasa kapsamındaki kabahat eylemlerine ilişkin evrakın,  soruşturma defteri yerine kabahat eylemleri kayıt defterine kaydedilmesi, bu tür fiiller nedeniyle iddianame tanzim edilemeyeceğinin bilinmesi,  
9- Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Ek Kararların İddianamenin Alt Bölümünde Gösterilmediği
           

            Şüphelilerin başka suçları ya da diğer failler ile ilgili olarak ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği halde iddianamenin alt kısmına şerh verilmediği anlaşılmıştır.

            (…sayılılar)

            * Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün ( 2 ) numaralı Genelgesi’nin 30. maddesi gereğince; iddianameyle birlikte ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi hâlinde, bunun iddianamenin altında ekler bölümünde açıkça belirtilmesi ve evrakına eklenmesinin usul haline getirilmesi,

10- Şüphelileri Tutuklu Bulunan Evraka Ait İddianamelerde Tutuklu İbaresine Yer Verilmediği
 

            Şüphelileri tutuklu bulunan evraka ait bir kısım iddianamenin sağ üst köşesinde, “Tutuklu İş” ibaresine yer verilmediği saptanmıştır.

            (…sayılılar)

            * Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün ( 2 ) numaralı Genelgesi’nin 24. maddesi gereği iddianamelerin sağ üst köşesine “Tutuklu İş” ibaresinin yazılması zorunluluğunun hatırdan çıkartılmaması,

11- Uzlaşma Teklifinde Bulunmadan Dava Açılması
 

            …. sayılıda, hakaret,

            ….. sayılıda yaşı küçük şüphelilerle ilgili açıktan hırsızlık,

            …. sayılılarda taksirle yaralama,

            Suçlarının uzlaşma kapsamında kalmasına rağmen, Cumhuriyet savcısı veya talimatı üzerine adlî kolluk görevlisi tarafından şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunulmadığı halde kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.

            * Uzlaşma kapsamında kalan suçlarda, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253 ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasası’nın 24. maddeleri gereğince işlem yapılması,  uzlaşmanın gerçekleşmemesi durumunda kamu davası açılması, aksi halin CMK’nın 174/1-c maddesi gereğince iddianamenin iadesi nedeni olacağının unutulmaması,



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*